สวนตาลลุงถนอม

           เมื่อผ่านต้นตาลที่เรียงรายต้อนรับเป็นทิวแถวบนเนื้อที่กว่า 10 ไร่ของ สวนตาลลุงถนอม สถานที่แสนพิเศษในตำบลถ้ำรงค์ อำเภอบ้านลาด จังหวัดเพชรบุรี เราจะพบกับรอยยิ้มต้อนรับยองชายผู้เป็นผู้สืบทอดภูมิปัญญาตาลโตนดูแห่งสวนตาล ลุงถนอม 'อำนาจ ภู่เงิน' ลูกชายของลุงถนอมผู้ล่วงลับที่เป็นคนบุกเบิกสวนตาลแห่งนี้ เมื่อ 30 ปีที่แล้ว จากแนวคิดในตอนแรกที่จะทำเป็นธุรกิจไว้เลี้ยงดูครอบครัวและปลูกพืชเพื่อหลีกเลี่ยงปัญหาน้ำท่วมบนพื้นที่เพาะปลูก จนมาวันนี้ที่สวนตาลลุงถนอมเป็นสถานที่แห่งการเรียนรู้ศาสตร์แห่งตาลโตนด ตั้งแต่การเพาะปลูก การขยายพันธุ์ เก็บเกี่ยวผลผลิต จนถึงการนำมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ และที่สำคัญคือการสืบสานจิตวิญญาณของ 'คนขึ้นตาล' และตาลโตนดเมืองเพชรให้ดำรงอยู่สืบไป

           ลุงถนอม ภู่เงิน อดีตกำนัน ต. ถ้ำรงค์ ใน อ. บ้านลาด ผู้ล่วงลับ กล่าวไว้เมื่อตอนท่านยังมีชีวิตว่า หากปล่อยไว้อนาคต ต้นตาลและอาชีพทำน้ำตาลโตนด อัตลักษณ์ของเมืองเพชรฯ อาจสูญหาย ประกอบกับเห็นโทษของการทำเกษตรแบบพึ่งพาสารเคมี ลุงถนอมจึงใช้พื้นที่ 10 ไร่ที่มีอยู่ ปลูกต้นตาลจำนวน 450 ต้นตั้งแต่ปี 2534 ท่ามกลางเสียงเย้ยหยันว่าลุงเสียสติ ถัดมาอีก 12 ปี ต้นตาลชุดแรกก็ให้ผล หยั่งรากอย่างมั่นคง สมบูรณ์แข็งแรง จนครบทั้ง 450 ต้น กระทั่งปัจจุบันนอกจากเป็นที่ดินทำกินของครอบครัวซึ่งยึดอาชีพทำตาลโตนดและผลิตภัณฑ์อื่นซึ่งเป็นผลพลอยได้จากต้นตาล ที่นี่ยังเป็น “ศูนย์เรียนรู้ภูมิปัญญาตาลโตนด” ให้ข้อมูลตั้งแต่ความเป็นมา ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ การปลูก ดูแลรักษา การขึ้นตาล ไปจนถึงการทำน้ำตาลโตนด หากวันไหนลุงถนอมไม่สะดวก นายอำนาจ ภู่เงิน ผู้เป็นลูกชายซึ่งดูแลสวนและเป็นปราชญ์ชาวบ้าน จะเป็นวิทยากรแนะนำ สาธิต และให้ผู้เข้าเยี่ยมชมได้ทดลองทำด้วยตัวเอง 

           กระบวนการผลิตน้ำตาลสดของที่นี่เริ่มจากการขยายพันธุ์ต้นตาล การเลือกเมล็ดในการขยทายพันธุ์ การปีนต้นตาลขึ้นไปเก็บน้ำตาลสดจากงวงต้นตาลที่ไหลลงกระบอกไม้ไผ่ นำลงมาเทผ่านผ้าขาวบางกรองให้สะอาดใส่ในกระทะใบบัว จากนั้นเคี่ยวด้วยความร้อนจนน้ำค่อยๆ ระเหยทีละน้อย เคี่ยวไปชิมไปจนได้ระดับความหวานที่ต้องการ แล้วกรอกลงขวดนำไปนึ่งอีกราวครึ่งชั่วโมง ก็จะได้น้ำตาลโตนดสดที่หอมอร่อย อันเป็นอัตลักษณ์ของเมืองเพชรบุรี

           หากเคี่ยวน้ำตาลสดนั้นต่ออีกราว 2 ชั่วโมง ก็จะได้น้ำตาลโตนดหอมมันแบบที่เรียกว่า “น้ำตาลเมืองเพชร”  ที่นี่จึงมีทั้งน้ำตาลสด น้ำตาลโตนด ลูกตาลเฉาะสดใหม่ รวมถึงลูกตาลลอยแก้วและขนมตาล ให้ชมการผลิตอย่างใกล้ชิด และให้ชิมหรือซื้อกลับบ้าน

           นอกจากมาเที่ยว นอนเปลรับลม ชมสวน ที่สวนตาลนี้แล้ว ยังสามารถไปท่องเที่ยวต่อในชุมชนบ้านถ้ำรงค์ แวะสักการะหลวงพ่อดำและหลวงพ่อขาวที่วัดถ้ำรงค์ แวะชมบ้านจักสานแหล่งเรียนรู้และผลิตงานหัตถกรรมจากใบตาล หรือไปดูการอนุรักษ์ว่าวไทยที่ "บ้านว่าว"  หรือจะไปตามรอยเศรษฐกิจพอเพียงของในหลวง ร.9 ที่ศูนย์การเรียนรู้การปลูกพืชผสมผสานตาหลักเศรษฐกิจพอเพียง สวนลุงน้อย เกษตรกรยอดมนุษย์แห่งบ้านถ้ำรงค์ ได้อีกด้วย

#ที่มา https://greendee.app